PrismPass — PrismWipe: Het recht om te verdwijnen

!Dit is een concept! geen geïmplementeerde functie. De verdwijnpin is een open vraagstuk met een denkrichting. De ethische en technische uitwerking volgt na externe validatie. Daarna kunnen juristen zich hierover buigen.

Een eerlijke paradox. Als PrismPass goed werkt, is de verdwijnpin bijna overbodig. Het systeem slaat immers niets bruikbaars op. Wat er gewist wordt is het cryptografische commitment, een wiskundig spoor zonder identiteit. Na brede invoering van PrismPass is er steeds minder te wissen. De verdwijnpin lost daarmee twee dingen op die los van elkaar staan: de overgangsperiode, waarin andere systemen nog wel data bewaren en het PrismPass-commitment het enige is dat gewist kan worden, en het psychologische eigenaarschap, het gevoel van controle heeft waarde ook als er technisch gezien niets staat. Beide zijn legitiem. Maar het is goed om dit onderscheid scherp te houden.

Waar dit over gaat

PrismPass heeft al een herstelpin. Die zegt: ik ben er nog, geef me toegang op een nieuw apparaat. De verdwijnpin zegt het tegenovergestelde: ik was er, wis alles wat er nog online van mij bestaat.

Twee pinnen, dezelfde logica, tegengestelde richting. De herstelpin zorgt voor continuiteit. De verdwijnpin zorgt voor het wissen van je online aanwezigheid.

Bij registratie stelt de gebruiker beide pinnen in. De verdwijnpin kan worden doorgegeven aan een vertrouwd persoon, een notaris of een erfgenaam. Het systeem bewaart hem niet. Niemand anders bewaart hem. De gebruiker is en blijft de enige eigenaar.

Wie heeft dit nodig?

Iemand overlijdt

Nabestaanden activeren de verdwijnpin. Alle digitale sporen verdwijnen. Geen juridisch gevecht met platforms. Geen eeuwig bewaard account van iemand die er niet meer is.

Een bankrekening na overlijden duurt soms een jaar om te sluiten. Niemand vindt dat gek. De wachttijd van 30 dagen is mild en heeft een functie: het geeft ruimte voor juridisch ingrijpen als dat nodig is.

Belangrijk voorbehoud: de verdwijnpin wist alleen wat PrismPass zelf bewaart, het cryptografische commitment. Wat er op andere platforms staat, sociale media, forums, webshops, valt hier volledig buiten. Na brede invoering van PrismPass geldt bovendien: als er structureel niets meer wordt opgeslagen, is er ook steeds minder te wissen. Sommige nabestaanden willen ook helemaal niet wissen, ze willen bewaren. Een digitaal memoriam is een legitieme keuze. De verdwijnpin is een optie, geen automatisme.

Iemand moet veilig verdwijnen

Een journalist. Iemand in een safehouse. Een getuige in een lopende zaak. Vóór vertrek activeert de gebruiker zelf de verdwijnpin. Het systeem wist alles. Er is geen spoor meer dat naar deze persoon leidt.

Voor noodsituaties waarbij iemand niet kan wachten is een spoedroute denkbaar. Die hoeft niet per se via een rechter te lopen. Een verzoek van politie of een bevoegde autoriteit in het kader van getuigenbescherming of een lopend onderzoek is een legitieme snellere route. Hoe dat juridisch precies wordt ingericht, welke wet, welke instantie, welke procedure, is niet aan dit systeem om te bepalen. Dat is werk voor een jurist. De richting is hier: de spoedroute bestaat, de invulling is bewust opengelaten.

Iemand wil opnieuw beginnen

Geen reden nodig. Geen verzoek aan een platform. De pin activeert een wachttijd van 30 dagen, daarna verdwijnt alles. De gebruiker begint opnieuw met een lege wallet en een nieuw cryptografisch profiel dat niet te koppelen is aan het vorige.

De keerzijde, eerlijk benoemd

Iemand die iets kwaadaardigs heeft gedaan online kan de verdwijnpin activeren, de volgende dag een nieuw account aanmaken, en opnieuw beginnen alsof er niets is gebeurd. Dat is een reëel risico dat niet weggemoffeld mag worden.

Dit is hetzelfde spanningsveld dat in elk privacysysteem bestaat: het recht om vergeten te worden botst met de plicht om verantwoording af te leggen. De oplossing die dit in balans brengt is de koppeling aan de vierde hoek.

De wachttijd van 30 dagen is niet alleen een technische maatregel, het is een juridisch venster. In die periode kan een rechter via de vierde hoek het wissen tegenhouden als daar grond voor is. Na die periode verdwijnt alles alsnog.

Eerlijke conclusie: zonder wachttijd en koppeling aan de vierde hoek is de verdwijnpin gevaarlijk. Met die koppeling is hij verantwoord. Dat onderscheid is niet optioneel, het is de kern van het ontwerp.

Het open technische vraagstuk

Normaal geldt: om iets van een server te mogen wissen, moet je bewijzen dat het van jou is. Maar zodra je dat bewijst, weet de server wie je bent op het moment van wissen. En dat is precies wat iemand in een noodsituatie niet kan gebruiken.

De Europese toezichthouder voor gegevensbescherming noemde dit in december 2025 een hard problem in de context van de EUDI Wallet. Het is geen niche-probleem. Het staat open in de kern van de Europese digitale identiteitsinfrastructuur.

De verdwijnpin omzeilt dit praktisch: de server voert uit wat bij aanmaak is afgesproken, zonder te hoeven weten wie het activeert. Wie de pin heeft, mag hem gebruiken. Net zoals een fysieke huissleutel. De deur vraagt niet naar je paspoort.

De eerlijke beperking: wie zijn verdwijnpin vergeet, of hem niet heeft ingesteld voor een noodsituatie, heeft hem niet. Het systeem bewaart de pin niet. Dat is consistent met het kernprincipe: de gebruiker is en blijft de enige eigenaar.

De vier principes die dit ondersteunen

Eigenaarschap hoort bij de gebruiker.

Bescherming waar iemand zichzelf nog niet kan beschermen.

Transparantie over wat er in jouw naam gebeurt.

Het systeem oordeelt niet. De rechtsstaat wel.

De verdwijnpin is een directe toepassing van alle vier. De vierde hoek zorgt dat het systeem faciliteert zonder te oordelen, terwijl de rechtsstaat de mogelijkheid houdt in te grijpen waar dat nodig is.

Het recht om te verdwijnen.